Inleiding aanbestedingsrecht
Ditmar Waterman
PIANOo
PIANOo
Professioneel en Innovatief Aanbesteden, Netwerk voor Overheidsopdrachtgevers
Aan deze tekst kunnen geen rechten worden ontleend.
2
Wij presenteren... PIANOo
Opzet
1. Oorsprong aanbestedingsregels
2. Toepasselijkheid
-
Wat zijn de regels?
-
Wie moeten aanbesteden?
-
Wanneer moeten zij aanbesteden?
3. Werking richtlijnen
-
Hoe wordt bekendgemaakt?
-
Welke procedures zijn er?
-
Technische specificaties (beoordeling aanbieding)
-
Selectie (beoordeling aanbieder)
-
Gunning (beoordeling aanbieding)
-
Contractvoorwaarden
3
Wij presenteren... PIANOo
Achtergrond
· Streven naar voltooiing interne markt: markt zonder
binnengrenzen (EG-verdrag)
· Overheidsopdrachten meer dan 16% van BNP van
Europese lidstaten
· Openstellen markt voor overheidsopdrachten dus
essentieel
· Daarom sinds jaren 70 (L&W) en jaren 90 (D) specifieke
aanbestedingswetgeving: uitwerking EG-Verdrag
4
Wij presenteren... PIANOo
Huidige regelgeving
World Trade Organisation (Government Procurement
Wereld
Agreement)
EG Verdrag
Europa
Richtlijn Spe- Richtlijn Klassiek
ciale Sectoren
Raamwet
Nationaal
BASS
BAO
Regels opdrachten
buiten kader
ARW
5
Wij presenteren... PIANOo
Aanbestedingsbeginselen
Aanbestedingsregels gaan over procedures hoe je tot opdrachten komt en niet
zozeer over de inhoud van de opdrachten.
· Gelijkheidsbeginsel
- Meest centrale beginsel: level playing field
- Komt voort uit verbod op discriminatie naar nationaliteit
- Iedereen heeft procedureel gezien een gelijke kans om een opdracht te verwerven
· Transparantiebeginsel
- Belangrijk ter controle gelijkheidsbeginsel
- Rechtvaardiging beslissingen, verantwoording
- Metafoor: volgens spelregels spelen
· Proportionaliteitsbeginsel
- Staat eis/wens in verhouding tot de opdracht?
- Reductie lasten van aanbesteden (vooral MKB)
- Metafoor: nodig voor opdracht?
NB! Beginselen zijn toetsbaar door rechter!
6
Wij presenteren... PIANOo
Wie moeten aanbesteden?
Aanbestedende diensten:
· De Staat
- Alle ministeries en diensten, parlement, Hoge colleges van Staat
· Territoriale lichamen
- Gemeenten, provincies en waterschappen en samenwerkingen
daarvan
· Publiekrechtelijke instellingen*
- Open categorie: o.a. CBR, DNB, ICTU, SBB
7
Wij presenteren... PIANOo
Wie moeten aanbesteden?
Publiekrechtelijke instelling:
· Vereist:
1. Voorziet in behoefte van algemeen belang anders dan....
2. Heeft rechtspersoonlijkheid
3. Bepaalde mate van "overheidsinvloed":
· Facultatief:
* meer dan 50% financiering door overheid of
* het beheer is aan toezicht overheid
onderworpen of
* de meerderheid raad van bestuur,
de directie of raad van toezicht is door overheid benoemd
8
Wij presenteren... PIANOo
Wanneer moeten zij aanbesteden?
Drempelwaarden
· Opdrachtwaarde boven drempel = aanbesteden
· Uitgangspunt is de geschatte waarde van de opdracht
· Berekening waarde over gehele looptijd en inclusief
eventuele opties
· Drempelwaarden zijn exclusief BTW
· Splitsen om richtlijn te ontduiken niet toegestaan
· Gecombineerde opdracht (bijvoorbeeld levering + dienst):
vuistregel is kijken naar onderdeel met hoogste waarde
9
Wij presenteren... PIANOo
Wanneer moeten zij aanbesteden?
· Drempelwaarden gelden van 01-01-2006 tot 01-01-2008.
·
(NB: concessie: Revenuen worden niet direct betaald maar uit het gebruik; bijvoorbeeld een tolweg)
10
Wij presenteren... PIANOo
Hoe moet worden bekendgemaakt?
Aanbestedende diensten
Boven
drempel
Aanbestedings
Andere
kalender
Verplicht:Bureau
media
Officiële Publicaties
(Luxemburg)
TED (Tender
Electronic Daily)
Bedrijfsleven
11
Wij presenteren... PIANOo
Meest voorkomende procedures
Openbare
procedure
Niet-
openbare
procedure
Onderhandelings
procedure met
voorafgaande
bekendmaking
12
Wij presenteren... PIANOo
Meest voorkomende procedures (toelichting)
openbare procedure
· Beoordeling van alle aanbieders en aanbiedingen in één keer
Niet openbare procedure
· voorselectie waarin aantal aanbieders wordt teruggebracht tot minimaal 5
Onderhandelingsprocedure met voorafgaande bekendmaking
· voorselectie waarin het aantal aanbieders wordt teruggebracht tot
minimaal 3. Daarna gunning na onderhandeling.
13
Wij presenteren... PIANOo
Overzicht criteria en eisen
Toetssteen
Onderwerp
Vrijheid
Technische specificaties
ja/nee
aanbieding
veel
(Voldoet wel of niet)
Selectiecriteria
ja/nee
aanbieder
geen
Uitsluitingscriteria
ja/nee
aanbieder
beperkt
Geschiktheidscriteria
en soms
ranking
ranking
Gunningscriteria
aanbieding
veel
(score op basis van
een aantal criteria)
14
Wij presenteren... PIANOo
Technische specificaties
· Onderwerp: aanbieding, niet aanbieder
· Functie:
technische omschrijving opdracht
kader voor beoordeling
· Vrijheid:
veel is mogelijk, mits niet discriminerend
· Toetssteen: voldoet of voldoet niet (ja/nee)
15
Wij presenteren... PIANOo
Technische specificaties
Twee basisvormen:
- Specificaties naar normen:
· nationale normen waarin Europese normen zijn omgezet,
· Europese technische goedkeuringen,
· de gemeenschappelijke technische specificaties,
· internationale normen,
· andere door de Europese normalisatie-instellingen opgestelde
technische referentiesystemen,
· of, bij ontstentenis daarvan, de nationale normen, de nationale
technische goedkeuringen dan wel de nationale technische
specificaties
- In termen van prestatie-eisen en functionele eisen
16
Wij presenteren... PIANOo
Selectiecriteria (uitsluitingscriteria)
· Onderwerp: aanbieder, niet aanbieding
· Functie:
voorkomen zakendoen met bepaalde typen
bedrijven
· Vrijheid:
gesloten systeem van eisen (volgende sheet),
bewijsmiddelen strikt gereguleerd
· Toetssteen: voldoet of voldoet niet (ja/nee)
17
Wij presenteren... PIANOo
Selectiecriteria (2) uitsluitingscriteria
- Verplichte uitsluitingscriteria
· Deelname criminele organisatie
· Fraude
· Omkoping
· Witwassen
- Vrijwillige uitsluitingscriteria
· Faillissement of surseance
· Veroordeling beroepsmoraliteit
· Ernstige fout
· Betaling sociale verzekering en belasting
· Valse verklaring
18
Wij presenteren... PIANOo
Selectiecriteria (3) geschiktheidseisen
· Onderwerp:
aanbieder, niet aanbieding
· Functie:
beoordelen technische en economische
geschiktheid aanbieder om contract uit
te voeren
· Vrijheid:
bewijsmiddelen grotendeels
voorgeschreven, en daarmee ook
onderwerpen
· Toetssteen:
voldoen of niet voldoen (alle procedures),
aanvullende criteria voor ranking
(niet-openbaar en onderhandelingspr. met)
19
Wij presenteren... PIANOo
Selectiecriteria (4) (geschiktheidscriteria)
· Financieel en economische draagkracht
- passende bankverklaring of bewijs van
beroepsaansprakelijkheidsverzekering
- balansen of balansuittreksels
- omzetverklaring
· Technische bekwaamheid
- referentieprojecten
- technici en technische organen
- beschrijving van de technische uitrusting, maatregelen kwaliteitsborging en
mogelijkheden ontwerpen en onderzoek
- complexe producten of diensten: controle aanbestedende dienst
- studie- en beroepsdiploma's
- maatregelen inzake milieubeheer
- personeelsbezetting
- outillage: materieel en de technische uitrusting
- gedeelte opdracht in onderaanneming
- monsters, beschrijvingen en/of foto's,
- certificaten officiële instituten
20
Wij presenteren... PIANOo
Gunningscriteria
· Onderwerp: aanbieding,
niet
aanbieder
· Functie:
vergelijken aanbiedingen
· Vrijheid:
onbeperkt binnen kader:
· Relatie met opdracht
· Geen onbeperkte beoordelingsvrijheid
· Van te voren bekendgemaakt
· Niet in strijd met EG-Verdrag
· Toetssteen:
Uitsluitend criteria voor ranking
(alle procedures)
21
Wij presenteren... PIANOo
Gunningscriteria (2)
· Laagste prijs
- Uitzondering: abnormaal lage aanbieding
· Economisch meest voordelige inschrijving (EMVI)
· Prijs
· Levertijd
· Gebruikskosten
· Milieubelasting
· Esthetisch karakter
· Andere...
Let op! Onderlinge gewichten vooraf bekendmaken
22
Wij presenteren... PIANOo
Contractvoorwaarden
· Strikt genomen geen onderdeel aanbesteden (aanbesteden
is precontractueel)
· Heeft echter invloed op aanbesteden (bijvoorbeeld voor
prijsvorming of beslissen over aantrekkelijkheid opdracht)
· Daarom toch aantal eisen:
- Conceptovereenkomst altijd bij bestekstukken
- Geen strijd met EG-Verdrag
- Niet verkapte tech. specs., selectie of gunningscriteria
(mening Commissie)
Document Outline