Regionale Bijeenkomst
Selectie- en Gunningscriteria
"De begrippen selectie- en gunningscriteria"
Leusden, 13 november 2007
Anke Stellingwerff Beintema
1
Korte weergave juridisch kader
· Selectie- en gunningscriteria vormen de kern van elke aanbesteding
· Juiste formulering en toepassing is cruciaal voor slagen aanbesteding
· Zware sanctie: meestal staking en (indien gewenst) heraanbesteding
2
Van selectie tot gunning
Beoordeling aanbieding Offerte
Beoordeling op
gunningcriteria
Technische
Beoordeling
bekwaamheid en
financiële draagkracht
Aanbieder
Uitsluitingsgronden
3
Criteria
· Uitsluitingscriteria: zien op persoonlijke omstandigheden van de
aanbieder die door de aanbesteder worden geëist voor toelating tot
de aanbestedingsprocedure
· Geschiktheidseisen: geven het niveau aan van de bekwaamheden
die de aanbieder moet hebben om in aanmerking te komen voor
gunning én
· Selectiecriteria die worden gebruikt om het aantal deelnemers te
verminderen dat bij een niet-openbare procedure of een procedure
van gunning via onderhandelingen met voorafgaande bekendmaking
wordt uitgenodigd om een aanbieding te doen
· Gunningscriteria: betreffen de aanbieding en de aanbieding alleen
4
Geschiktheidscriteria/Selectiecriteria
· In de aankondiging opnemen (44 lid 3 Bao) alsmede de bewijzen
nodig voor beoordeling (48 lid 4 en 49 lid 6 Bao)
· Invulling van de eisen is verder niet geregeld
aanbesteder grote
mate van beleidsvrijheid
5
Financiële en economische draagkracht (48 Bao)
· Eisen betreffende economische en financiële draagkracht:
- Solvabiliteit of liquiditeitsratio's
- Verzekering tegen beroepsrisico's
- Totale omzet
- Omzet van de bedrijfsactiviteit die het voorwerp is van de opdracht
· Bewijzen:
- Bankverklaring
- Verzekering
- Balansen
- Omzetverklaring (laatste drie beschikbare boekjaren)
6
Technische vakbekwaamheid (49 Bao)
· Technische vakbekwaamheid:
- Ervaringseis
· Bewijs door middel van:
- Referentieopdrachten
- Technische uitrusting
- Technici onder contract
- Diploma's
- ISO certificaten etc.
Vznr. Rb. Den Haag, 25 juni 2007, LJN: BB2297 (SMI/Staat der Nederlanden)
- kopie van de opdrachtbrief of het contract (slechts lijst en opdrachtgeversverklaring)
- ervaring van projectleider (alleen diploma's)
7
Beroep op bekwaamheden derden
(48 lid 2 Bao en 49 lid 3 Bao)
· Draagkracht en referenties kunnen ook worden ingebracht door
derden (combinatie, onderaanneming, zusters, dochters, etc.)
· Moet aantonen op welke juridische entiteit een beroep wordt gedaan
· Moet aantonen daadwerkelijk over de voor uitvoering benodigde
middelen te kunnen beschikken (onvoorwaardelijk ter beschikking
worden gesteld) bv. door overeenkomst
· Moet aantonen dat derde voldoet aan betreffende minimumeis
8
Eisen aan de geschiktheidseisen
Moeten eenduidig en objectief zijn én verband houden én
in verhouding staan tot het voorwerp van de aanbesteding
9
· Eenduidigheid
betekent dat de eis duidelijk moet zijn en niet voor
verschillende uitleg vatbaar (HvJ, Succhi di Frutta, C-496/99P)
· Voorbeeld: eis "voldoende capaciteit en ervaring te bewijzen door
verschaffen van inzicht in personeelsbestand onder opgave van de
functie van alle in te zetten betrokken personen"
eis is niet
uitgewerkt en bevat geen norm
dient dan in principe buiten
toepassing te blijven
· Ander voorbeeld: "om aan te tonen dat inschrijver draagkrachtig is,
dient de jaarrekening over de afgelopen drie jaar te worden
overgelegd"
geschiktheidseis bevat geen norm, en daarmee geen
maatstaf voor beoordeling
buiten toepassing laten
· Hetzelfde geldt voor `kale' verwijzing naar Richtlijn, artikel Bao o.i.d.
10
Voorbeelden uit de praktijk
`wil gemeente x inzage in bedrijfsmatige gegevens van uw organisatie
zoals personeelsbezetting en personeelsverloop en de financiële en
economische draagkracht'
`Tenslotte verzoeken wij u om referenties'
Bijlage vraagt: gemiddelde personeelsbezetting, -verloop,
medewerkers in diverse categorieën HH, omzet, EV, TV, vlottende
activa, voorraden, kortlopende schulden etc.) maar ook of de
onderneming is aangesloten bij een brancheorganisatie:
· Uw oordeel?
· Minimumeisen ontbreken!
11
Eisen aan de geschiktheidseisen
· Objectiviteit: geschiktheidseisen moeten objectief zijn geformuleerd
en consistent worden toegepast
· Proportioneel: geschiktheidseisen moeten in redelijke verhouding
staan tot aard en omvang van de opdracht
Of een geschiktheidseis (dis)proportioneel is dient van geval tot geval
te worden bezien
12
Wat is de consequentie indien een geschiktheidseis niet voldoet?
· Oftewel niet eenduidig, objectief, of disproportioneel is?
· Ecarteren (schrappen/wijzigen) van de eis of staken van de
aanbesteding?
· O.g.v. jurisprudentie HvJ EG bijv. zaak C-448/01 Wienstrom, rov. 92-
94 eerder staken dan ecarteren (gelijkheidsbeginsel)
· Houd er rekening mee dat ecartering niet kan en dat staking
aanbesteding de sanctie is
13
Gunningscriteria (54 Bao)
Twee gunningscriteria:
· Laagste prijs
· Economisch meest voordelige inschrijving
14
Transparantie
· Gunningscriterium vermelden in aankondiging
· Nadere gunningscriteria vermelden in aankondiging/bestek
· Relatieve gewicht eveneens aangeven (wegingsfactor:
percentage/getal/marge) (54 lid 2 Bao)
15
Nadere gunningscriteria (54 lid 1 sub a Bao)
· Gunningscriteria moeten bekend zijn en behoeven (meestal)
uitwerking in het bestek
· Functioneel zijn/Verband houden met voorwerp van de opdracht
"Wat zal ik kopen?" Dus niet zien op bedrijfsvoering van een onderneming,
zoals gerecycled papier gebruiken, bepaalde afvalverwijderingsmethoden
gebruiken of bepaalde groepen werknemers (etnische minderheden,
gehandicapten of vrouwen) in dienst hebben
· Duidelijk en eenduidig zijn
· Beginsel van gelijke behandeling waarborgen
· Selectiecriteria mogen niet als gunningscriteria worden gebruikt
16
Wijzigen gunningscriteria
· Wijziging gunningscriteria ná aanbesteding ­ verboden
· Wijziging tijdens aanbesteding ­ ogv jurisprudentie HvJ EG
(Wienström) in principe niet mogelijk (als regel aanhouden)
· Nietigverklaring van (sub)gunningscriteria
staking aanbesteding
(ecartering niet mogelijk)
17
Verwisseling criteria, eenduidigheid
(Huntleigh/UMC Hof Adam 23/3/2006)
`Na de test [van te leveren apparatuur] wordt de uiteindelijke gunning
gebaseerd op de volgende elementen:
- Uitkomst test
- Prijs inclusief exploitatiekosten
- Kwaliteit leverancier/referenties
- De mate van acceptatie van het contract/de contracten
- Overige wensen en functionaliteiten'
3e eis = selectiecriterium
5e eis = nauwelijks eenduidig te noemen (want niet gespecificeerd)
18
Onderscheid criteria: jurisprudentie biedt weinig houvast
· Uitgangspunt: organisatorische eisen vallen onder technische
bekwaamheid
· Denk aan eisen die verband houden met de omvang, kwaliteit van in
te zetten personeel, het kunnen aanwijzen van verantwoordelijk
uitvoerders etc.
· Enkel in uitzonderingssituaties zouden eisen betreffende in te zetten
medewerkers als gunningscriteria kunnen gelden
· Echter dit is theorie: jurisprudentie `schiet alle kanten op'
19
Evaluatiesystemen
· Kies voor een duidelijke, controleerbare (= transparante) en
objectieve wegingsmethode
· Ga uit van een vergaande verplichting tot transparantie (volgt uit
arresten SIAC, Universale Bau en ATI-EAC)
· Maak weging subgunningscriteria bij voorkeur bekend (art. 54 lid 2
Bao)
· Maak bij voorkeur ook de weging van de subgunningscriteria bekend
of maak duidelijk welke subgunningscriteria belangrijk zijn
20
Presentatie
· Mondelinge toelichting op de offerte (presentatie) is toegestaan
· Vraag álle inschrijvers die voldoen aan de minimumeisen
· Geef alle inschrijvers dezelfde instructies (Vznr. Rb. Utrecht, 17
november 2005, LJN: AU6332)
· Geef op voorhand aan op welke wijze de presentatie meetelt
· Presentatie ziet op aanbieding
· Aspecten als voorbereiding, toelichting op het bedrijf, scholing en
certificaten mogen dan ook niet meewegen.
21
Dank voor uw aandacht
Ik zie u graag bij de workshop
`Verwarring bij selectie- en gunningscriteria'
22

Document Outline