Inkoop binnen overheid
De inkoopfunctie binnen de overheid heeft een bijzondere positie. Als we kijken naar de kenmerken van de taak en de klanten van de overheid, dan vallen drie dingen op die relevant zijn voor inkopers bij overheidsorganisaties:
1. Overheid wordt gezien als bewaker van het algemeen belang;
2. Een overheidsorganisatie hoeft niet te concurreren, maar ze moet wel publiek verantwoording kunnen afleggen over de keuzen die zij maakt;
3. Van de overheid wordt een voorbeeldfunctie verwacht.
De waarden voor een overheidsinkoper zijn vaak conflicterend:
- Efficiënt en effectief omgaan met publieke middelen
- Het door de politiek gedefinieerde algemeen belang boven belang van individu en eigen organisatie stellen
- In voorbeeldrol integriteit uitstralen en continu handelen in zowel de letter als de geest van het beleid
- Zorgen voor objectieve, transparante en democratische verantwoording
Om de individuele rechtspersoon of burgers te beschermen tegen een al te willekeurig gebruik van de rol van de overheid, dient het overheidshandelen aan bepaalde gedragsnormen te voldoen. Dit zijn de algemene beginselen van behoorlijk bestuur. In het kader van inkoopmanagement zijn dit met name het gelijkheidsbeginsel, het zorgvuldigheidsbeginsel, het motiveringsbeginsel, het verbod op ‘detournement de pouvoir’, het vertrouwensbeginsel en het ‘fair play’ beginsel.
Naast de gedragsnormen heeft de overheidsinkoper ook te maken met specifieke wetten en regelingen die van invloed zijn op zijn handelen. Het betreft onder andere de Europese aanbestedingsrichtlijnen, de Wet Openbaarheid van Bestuur, de Archiefwet en de Comptabiliteitsvoorschriften. Daarnaast dient iedere inkoper zich te houden aan de ‘beroepscode voor de inkoper’ van 
NEVI.
Bovenstaande waarden, normen, wetten, regelingen en de beroepscode dienen als uitgangspunt voor de inkoopvisie en het daaruit voortvloeiende inkoopbeleid in de overheidsorganisatie.
Ook in overheidsorganisaties dienen alle onderdelen van de inkoopfunctie op elkaar af te worden gestemd. Dit betekent allereerst een helder inkoopbeleid en concrete inkoopdoelstellingen die zijn afgestemd op het organisatiebeleid. Het inkoopbeleid bevat keuzen op economisch, organisatorisch, ideëel en ethisch gebied. Algemene uitgangspunten hierbij zijn transparantie, non-discriminatie en objectiviteit. In een jaarlijkse inkoopactieplan (IAP) wordt invulling gegeven aan het inkoopbeleid en doelstellingen (zoals bijvoorbeeld innovatief en duurzaam inkopen).
De meest wenselijke inkooporganisatie is vaak die van de ‘gecoördineerde inkoop’. Dit combineert de voordelen van een centrale en decentrale inkoop en voorkomt de nadelen.
Een professionele inkoopfunctie binnen de overheid is dus noodzakelijk en kan een bijdrage leveren aan een efficiënte en effectieve bedrijfsvoering. Daarmee draagt ze ook bij tot het nakomen van de maatschappelijke verantwoordelijkheid en is het een borging van de bestuurlijke integriteit.
Downloads bij dit artikel
 |
|
|
Haarlemmermeer professionaliseert inkoop Auteur: Edwin Develing en Liesbeth Timmermans | Publicatiedatum: maart 2009 | Bron: Deal! |
|
De expertise van Inkoop, professionalisering bij het Openbaar Ministerie Auteur: René Ruepert en Liesbeth Timmermans | Publicatiedatum: februari 2009 | Bron: Oveheidsmanagement |
|
De 7 C's van effectieve overheidsinkoop Auteur: Peter Streefkerk en Frank Jan van Deijck | Publicatiedatum: januari 2008 | Bron: Deal! |
 |
Rapportage duurzame bedrijfsvoering overheden 2006 Auteur: Minister van VROM | Publicatiedatum: April 2007 |
|
Actieplan Professionaal inkopen en aanbesteden Auteur: Minister Jorritsma |
|
|
|
Leidraad voor gezamelijk inkopen en aanbesteden (GIA), 1 jaar later |
|
Elektronisch aanbesteden Publicatie Europese Commissie |
|
Handreiking voor een Collegebesluit inzake inkoop en aanbesteding Publicatie voor een gemeente-inkoper |
|
Contractbeheer en contractmanagement in de publieke sector Auteur: NPPP | Publicatiedatum: juni 2004 |
|
Nevi-model inkoopvoorwaarden Publicatiedatum: 2004 |
|
Beroepscode van de inkoperAuteur: Nevi |